Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego w Zakopanem

POSTANOWIENIE

Dnia 20 listopada 2019 r.

Sąd Rejonowy w Zakopanem I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący: Sędzia Małgorzata Chlebek - Kopińska

Protokolant: sekretarka Danuta Krzysiak

na rozprawie w dniu 14 listopada 2019r.

sprawy ze skargi J. P. (1) i H. P.

o wznowienie postępowania w sprawie sygn. akt I Ns 438/05

zakończonego postanowieniem Sądu Rejonowego w Zakopanem z dnia 14.10.2005r. w części dotyczącej działki ewidencyjnej nr (...) położonej w B.

z wniosku A. P. (1)

przy uczestnictwie S. P., T. R., J. Z. (1), W. D., J. C. (1), J. Z. (2), A. B. (1), W. B., A. B. (1), W. M. (1), W. M. (2), K. G. (1), T. D., S. D., J. D. (1), K. C., F. J., J. J. (1), J. P. (2), C. G., W. G. (1), K. D., F. W., J. C. (2), W. C., J. C. (3), W. K., H. K. (1), H. D. (1), J. N., M. B. (1), M. W., M. C., Z. G., H. C., M. A., M. B. (2), B. M., H. D. (2), H. U., K. G. (2), J. R., H. C., T. K.,

A. S. (1), Z. S., J. D. (2), B. S., R. T., A. G., J. S., G. G. (1), E. C.,

C. A., A. J., M. D.

o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez posiadacza samoistnego

postanawia:

I.  w z n o w i ć postępowanie w sprawie sygn. akt I Ns 438/05 zakończone postanowieniem Sądu Rejonowego w Zakopanem z dnia 14.10.2005r. w części dotyczącej działki ewidencyjnej nr (...) położonej w B.,

II.  u c h y l i ć postanowienie Sądu Rejonowego w Zakopanem z dnia 14.10.2005r. w części dotyczącej działki ewidencyjnej nr (...) położonej w B.,

III.  o d d a l i ć wniosek A. P. (1) w części obejmującej żądanie stwierdzenia, że S. C. s. W. i J. z dniem 4 listopada 1971r. jako posiadacz samoistny działki ewidencyjnej nr (...) położonej w B., stał się z mocy prawa, w trybie uwłaszczenia nieruchomości rolnych, właścicielem ww działki,

IV.  z a s ą d z i ć od wnioskodawczyni A. P. (1) na rzecz skarżących J. P. (1) i H. P. niepodzielnie kwotę 137 zł (słownie: sto trzydzieści siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Sygn. akt I Ns 460/18

UZASADNIENIE

postanowienia Sądu Rejonowego w Zakopanem

z dnia 20 listopada 2019 r.

H. P. i J. P. (1) wnieśli skargę o wznowienie postępowania w sprawie o sygn. akt I Ns 438/05 z wniosku A. P. (1) o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez posiadacza samoistnego w części (dalej postępowanie o uwłaszczenie), które zostało prawomocnie zakończone postanowieniem z dnia 14.10.2005r. Skarga dotyczyła działki ewid. nr (...), położonej w B..

Jako podstawę wznowienia skarżący wskazali art. 401 pkt 2 k.p.c., tj. pozbawienie ich możliwości działania w sprawie, pomimo że przysługiwał im przymiot osób zainteresowanych, jako następców prawnych współwłaściciela jednej z nieruchomości, będącej przedmiotem wniosku w pierwotnym postępowaniu. W związku z powyższym domagali się oddalenia wniosku A. P. (1) o uwłaszczenie przedm. działki ewid. nr (...).

Odnośnie terminu do wniesienia skargi skarżący wskazali, że został on zachowany, gdyż o fakcie nabycia przez wnioskodawczynię własności dz. ewid. nr (...) dowiedzieli się w styczniu 2015 r. w trakcie konsultacji prawnych z profesjonalnym pełnomocnikiem. Skarżący podnieśli, że działka ewid. nr (...), która była przedmiotem nieformalnej umowy sprzedaży z 1994 roku zawartej pomiędzy skarżącymi a poprzednią właścicielką, od kilkudziesięciu lat znajdowała się w samoistnym posiadaniu A. P. (2). Nadto, skarżący pozostają następcami prawnymi A. P. (3) na podstawie testamentu notarialnego z dnia 27.05.1995r. Skarżący nie kwestionowali wniosku A. P. (1) w postępowaniu o uwłaszczenie w pozostałym zakresie.

W odpowiedzi na skargę wnioskodawczyni A. P. (1) wniosła o jej odrzucenie z uwagi na upływ ustawowego terminu do jej wniesienia, a w razie uznania, że skarga została wniesiona w terminie wniosła o jej oddalenie. Wskazała, iż cała jej rodzina, a także okoliczni mieszkańcy miejscowości B. wiedzieli o postępowaniu o uwłaszczenie. Pierwotny wniosek został złożony m.in. ze względów podatkowych, ponieważ ostatecznie to skarżący mieli nabyć przedmiotową nieruchomość w drodze darowizny od wnioskodawczyni.

Uczestnik S. P. – mąż wnioskodawczyni A. P. (1) wniósł o odrzucenie lub oddalenie skargi. W odpowiedzi na skargę podzielił w całości argumenty wnioskodawczyni.

Uczestnicy: C. A., H. D. (2), J. C. (3), W. C., J. C. (2), M. D., H. D. (1), F. J., J. J. (1), H. M., J. N., A. J., J. P. (2), J. Z. (2), F. W. oświadczyli, że nie mają żadnych wiadomości w sprawie, skargę pozostawili do uznania Sądu (k. 223).

Pozostali uczestnicy nie zajęli stanowiska w sprawie.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Przedmiot postępowania stanowi działka ewid. nr (...), położona w B., zabudowana budynkiem mieszkalnym położonym przy ul. (...)pod nr (...), objęta Księgą Wieczystą nr (...) tut. Sądu.

dowód: wydruk z systemu przeglądania Ksiąg Wieczystych kw nr (...)(k.12-20)

Przedmiotowa działka ewid. nr (...) od lat 40-tych znajdowała się w samoistnym posiadaniu A. i F. P. (L.), którym tę nieruchomość podarowała za opiekę, ciotka A. M. T. – P. końcem lat 40-tych, kiedy się pobrali.

Z A. i F. P. (L.) w przedmiotowym domu mieszkała ich przybrana córka M. W., którą wychowywali. Tak było do 1985 roku, kiedy to M. W. nabyła dom w R. i wraz z A. P. (3) (L.) wyprowadziły się tam. F. P. (L.) mieszkał na przedmiotowej działce do 1988 roku, kiedy to również przeprowadził się do R., do córki i żony, i gdzie zmarł w 1989 roku. Od wyprowadzki F. P. (L.) w domu na spornej działce nikt nie mieszkał.

S. C. (C.) był ojczymem uczestnika S. P. – męża wnioskodawczyni A. P. (1), jej przybranym teściem. S. C. (C.) mieszkał wraz z wnioskodawczynią i jej mężem na nieruchomości położonej za przedmiotową działką. Działka nigdy nie była sprzedana S. C. (C.), nigdy też nie mieszkał on, ani nie użytkował przedmiotowej nieruchomości. Zmarł w dniu 30 czerwca 1989 r.

W 1994 roku została zawarta nieformalna umowa sprzedaży pomiędzy skarżącymi a A. P. (3) (L.), której przedmiotem było przeniesienie własności przedmiotowej nieruchomości za cenę 100 milionów złotych, zapłaconą w dwóch ratach: 55 milionów od wnioskodawczyni w chwili zawarcia umowy oraz 45 milionów od skarżących w 1996 roku. Po zawarciu umowy skarżący przystąpili do remontu zakupionego domu nr (...), jego rozbudowy, a następnie zamieszkali na przedmiotowej nieruchomości w 1998r.

Część ceny uiszczona przez A. P. (1) pochodziła ze środków uzyskanych z tytułu sprzedaży rodzicom H. i B. małżeństwu B. innej działki położonej w B..

dowód: odpis skrócony aktu zgonu S. C. (k.2 I Ns 849/04), umowa kupna-sprzedaży (k.10,137), zeznania świadka S. M. (k.140-141, 325-326), zeznania świadka M. M. (1) (k. 194-195), zeznania świadka M. G. (k.143-144), zeznania świadka A. S. (2) (k. 141-142), częściowo zeznania świadka J. P. (3) (k.144-146), częściowo zeznania świadka C. P. (k.146-147), zeznania H. K. (2) (k.147-148), zeznania świadka M. M. (2) (k. 148), częściowo zeznania świadka E. F. (k. 148-149), częściowo zeznania świadka D. P. (k. 149-150), zeznania świadka A. P. (4) (k. 326-327), zeznania świadka H. S. (k.327), zeznania świadka M. J. (k.327-328), zeznania świadka T. P. (k.328), zeznania uczestniczki M. W. (k.328-329), zeznania świadka H. F. (k.344), zeznania uczestnika S. P. (k.397-398), częściowo zeznania uczestniczki M. C. (k.398-399), zeznania skarżącej H. P. (k.399-400)

A. P. (3) (L.) zmarła w dniu 14 listopada 1998r. Jej następcami prawnymi są skarżący J. P. (1) i H. P., powołani przez wymienioną do dziedziczenia testamentem notarialnym.

dowód: odpis skrócony aktu zgonu (k.86), wypis z aktu notarialnego Rep. A nr (...) (k.11)

Wnioskiem z dnia 30 czerwca 2005r. A. P. (1) - zgodnie z postanowieniem tut. Sądu z dnia 19 stycznia 2005r. wydanym w sprawie o sygn. akt I Ns 849/04 następca prawny S. C. (C.), wniosła o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości, stanowiącej m.in. przedmiotową działkę ewid. nr (...), przez posiadacza samoistnego S. C. (C.).

Nabycie własności przez S. C. (C.) przez uwłaszczenie m.in. przedmiotowej działki zostało stwierdzone postanowieniem tut. Sądu z dnia 14 października 2005r. w sprawie o sygn. akt I Ns 438/05. W postanowieniu jako uczestnicy ujawnieni zostali: S. P., J. P. (4), H. D. (1), J. Z. (1), M. K., S. D., A. B. (2), W. D., M. B. (1), J. C., J. Z. (2), B. G., M. W., F. W., S. G., W. G. (2), M. C., J. C. (2), S. C., T. C., Z. G., T. C., W. C., J. C. (3), J. S. oraz G. G. (2).

dowód: postanowienie SR w Zakopanem z dnia 19.01.2005r., I Ns 849/04 (k. 28 I Ns 849/04) wniosek o stwierdzenie nabycia własności z 30.06.2005r. (k. 1 akt I Ns 438/05), postanowienie SR w Zakopanem z dnia 14.10.2005r., I Ns 438/05 (k. 34 akt I Ns 438/05)

Spór dotyczący przedmiotowej działki rozpoczął się w 2015 roku, kiedy to skarżący dowiedzieli się od adwokata udzielającego im porady prawnej o zakończonym postępowaniu o uwłaszczenie. Wnioskodawczyni składała skarżącym oferty umowy darowizny spornego gruntu, z zastrzeżeniem ustanowienia służebności przejazdu po przedmiotowej nieruchomości. Skarżący nie przyjęli oferty.

dowód: zeznania skarżącej H. P. (k.399-400)

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o powołane wyżej dowody
z dokumentów, jak również zeznania świadków i uczestników postępowania.
W pierwszej kolejności okolicznością wymagającą wyjaśnienia było ustalenie, czy skarżący zostali pozbawieni możliwości działania w sprawie o sygn. akt I Ns 438/05 oraz czy zachowali termin wymagany do wystąpienia ze niniejszą skargą.

W tym zakresie Sąd uwzględnił, iż skarżący nie byli uczestnikami wznawianego postępowania w sprawie sygn. akt I Ns 438/05. Sąd dał również wiarę skarżącej H. P., która zeznała, iż o postępowaniu o uwłaszczenie dowiedziała się dopiero podczas zasięgania porady prawnej w styczniu 2015 roku, kiedy to adw. (...) poinformował ją i jej męża – skarżącego J. P. (1), że przedmiotowa działka ewid. nr (...) została uwłaszczona w 2005r. na S. C. (C.). Fakt ten znalazł potwierdzenie w zeznaniach uczestnika S. P., który zeznał, iż spór zaczął się od czasu powzięcia wiadomości przez skarżących o uwłaszczeniu.

Wskutek powyższego należało wznowić postępowanie w sprawie sygn. akt I Ns 438/05 oraz dokonać ponownej analizy sprawy z uwzględnieniem nowych okoliczności podnoszonych przez uczestników, którzy we wznawianym postępowaniu pozbawieni byli możliwości działania.

Kluczowym zagadnieniem był stan posiadania przedmiotowej nieruchomości, oznaczonej jako działka ewidencyjna nr (...)na dzień 4 listopada 1971 roku. Zeznania świadków i uczestników, na podstawie których ustalono ten fakt, były zgodne co do zawarcia nieformalnej umowy sprzedaży w 1994 roku. Część zeznających wskazywało jednak na interpretację umowy, zgodnie z którą była ona jedynie sfinalizowaniem transakcji zawartej wcześniej pomiędzy S. C. (C.) a A. P. (3) (L.). Sąd nie dał wiary zeznaniom: J. P. (3), C. P., E. F., D. P. w zakresie, w jakim wskazywali oni na zawarcie umowy sprzedaży przez S. C. (C.). W sprawie nie doszukano się żadnych innych obiektywnych okoliczności mogących to potwierdzać, a ww osoby wskazujące na ten fakt są dziećmi wnioskodawczyni, która następnie nabyła prawo własności przedmiotowej nieruchomości, jako następczyni prawna S. C. (C.). Sąd nie dał również wiary zeznaniom uczestniczki M. C., która także twierdziła, że przedmiotową nieruchomość kupił od A. P. (3) (L.) S. C. (C.). Zeznania uczestniczki M. C. są sprzeczne z zeznaniami stanowiącymi podstawę dokonanych ustaleń, są również nielogiczne, albowiem uczestniczka M. C. twierdziła, że S. C. (C.) kupił przedmiotową nieruchomość z matką skarżącej H. P. dla skarżących, którzy przecież zawarli związek małżeński dopiero w 1994r., kiedy to S. C. (C.) nie żył już od 5 lat.

Z kolei drugą wersję zdarzeń, według której S. C. (C.) nigdy nie rościł sobie prawa własności, nie posiadał, ani nie był zainteresowany kupnem działki ewid. nr (...) wskazywały osoby niemające interesu prawnego w sprawie, dobrze zaznajomione ze stanem faktycznym, w szczególności córka A. P. (3) (L.), poprzedniej właścicielki przedmiotowej nieruchomości – M. W., ale również osoby postronne, a także osoby blisko związane z wnioskodawczynią – jej mąż – uczestnik S. P. oraz niektóre z jej dzieci – uczestnik A. P. (4). Taki przebieg wydarzeń potwierdza również fakt niezamieszkiwania w budynku na przedmiotowej nieruchomości po 1988 roku, kiedy to mąż A. P. (3) (L.) – F. P. (L.) również opuścił budynek na niej posadowiony i zamieszkał w R.. Stan taki utrzymywał się do zawarcia umowy sprzedaży w 1994 roku, co wskazuje na moment zmiany posiadacza przedmiotu postępowania. W sytuacji konfliktu pomiędzy wnioskodawczynią a skarżącymi powyższe wersje się wykluczały, a Sąd uznał za wiarygodną drugą z przytoczonych.

Sąd zważył, co następuje:

Zebrany materiał dowodowy wykazał, że postępowanie
o sygn. akt I Ns 438/05 wymagało wznowienia z uwagi na zaistnienie przesłanki z art. 401 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 524 § 2 k.p.c., czyli nieważności postępowania ze względu na pozbawienie strony możności działania w sprawie. W postępowaniu zakończonym prawomocnym postanowieniem z dnia 14.10.2005r. sygn. akt I Ns 438/05 nie uczestniczyli bowiem skarżący J. P. (1) i H. P., będący następcami prawnymi A. P. (3) (L.), która była ujawniona jako współwłaścicielka gruntu wchodzącego w skład uwłaszczanej nieruchomości. Wymieniona A. P. (3) (L.) i jej mąż F. P. (L.) byli również uwidocznienie w ewidencji gruntów, jako władający przedmiotową działką ewid. nr (...), co wynika z wykazu zmian gruntowych załączonego do wniosku przez A. P. (1) w sprawie sygn. akt I Ns 438/05 (koperta k. 22 akt sygn. I Ns 438/05). Skarżący H. P. i J. P. (1) byli także posiadaczami samoistnymi przedmiotowej nieruchomości w chwili wszczęcia postępowania o uwłaszczenie. Zachowany został również trzymiesięczny termin do wystąpienia ze skargą, o którym mowa w art. 407 § 1 k.p.c. Skarżący powzięli bowiem informację o sprawie sygn. akt I Ns 438/05 w styczniu 2015 r. Skarga wniesiona została natomiast 26 marca 2015 r.

Z art. 336 k.c. wynika, że posiadaczem samoistnym rzeczy jest ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel.

Zakres wznowienia dotyczył działki ewid. nr (...) położonej w B.. Zgodnie z ustalonym stanem faktycznym S. C. (C.), na rzecz, którego stwierdzono nabycie własności nieruchomości z mocy prawa dniem 4.11.1971r. w postępowaniu pierwotnym, nigdy nie posiadał samoistnie przedmiotowej nieruchomości. Od lat 40-tych do dnia zawarcia umowy sprzedaży w 1994 roku samoistnym posiadaczem działki ewid. nr (...) była nieprzerwanie A. P. (3) (L.), z mężem F. P. (L.) do jego śmierci.

Nie sposób więc uznać, by S. C. (C.) mógł nabyć z mocy prawa własność nieruchomości obejmującej działkę ewid. nr (...).

Skarga okazała się więc zasadna, a postanowienie tut. Sądu z dnia 14 października 2005 r. w części dotyczącej działki ewid. nr (...) należało uchylić i w tym samym zakresie wniosek A. P. (1) oddalić.

O kosztach orzeczono po myśli art. 520 § 3 k.p.c. z uwagi na sprzeczność interesów wnioskodawczyni i skarżących.